De punten uit de kernset InEen
Punt 3
De triagist vraagt adequaat de ABCD(E)-criteria uit en trekt de juiste conclusie
Medisch
Toelichting
De ABCD(E)-check is een betrouwbare en gestructureerde methodiek die uitsluitsel geeft over de stabiliteit van de patiënt. Het is belangrijk eerst een beeld te krijgen van de vitale functies , organen en ledematen en deze te beoordelen aan de hand van de ABCD(E)-criteria. Bij instabiliteit van A, B, C, D of E kan de triagist besluiten onmiddellijk een vervolgactie in gang te zetten en daarná het gesprek af te maken. De vitale functies dienen altijd beoordeeld te worden, maar niet altijd op dezelfde manier. Ook bij een schijnbaar onschuldige klacht kunnen andere klachten meespelen waarbij bedreiging van de vitale functies wél aan de orde is. Het is daarom van belang gesprekken altijd te verbreden: hoe is het verder? Wat is er gebeurd? Zijn er andere klachten? In op het eerste gehoor urgente problematiek zal de ABCD(E)-check gerichter plaatsvinden. Onder bepaalde voorwaarden kan worden volstaan met een deels impliciete ABCD(E)-check.
Beschrijving optimaal handelen
- De triagist vraagt ABCD(E)-criteriauit en trekt de juiste (tussentijdse) conclusie over de stabiliteit van de vitale functies en de bedreiging van organen of ledematen;
- Als tussentijds een vervolgactie in gang wordt gezet is er sprake van instabiele vitale functie(s) van de patiënt en trekt de triagist de juiste conclusie daarover;
- Het ABCD(E) veilig stellen moet in principe gebeurd zijn voordat overgegaan wordt tot het vragen naar NAW-gegevens. Soms kan het belangrijk zijn om eerst de verblijfplaats te achterhalen van de patiënt;
- De triagist doet een expliciete ABCD(E)-check wanneer de patiënt niet zelf aan de lijn is;
- Een (deels) impliciete ABCD(E)-check is alleen mogelijk als de patiënt zelf aan de lijn is;
- De triagist start een systematische triage bij de vitale functies;
- In het geval van een presentatie met bijv. Hoofdpijn- en Bewustzijnsstoornissen, Thoracale klachten, Buikklachten, Trauma, Zieke indruk, alsook acuut ontstane klachten en/of heftig beloop is het expliciet uitvragen van de ABCD(E)-criteria aan de orde;
- Bij een aandoening met uiterst kleine kans op ABCD(E)-instabiliteit is, mag de uitvraag zich beperken tot enkele gerichte vragen om de stabiliteit veilig te kunnen stellen;
- Bij hoog-urgente hulpvragen is snelheid van een volledige check van de ABCD(E)-criteria essentieel.
Goedkeurcriteria (Score 4)
- Er is gehandeld zoals beschreven bij ‘optimaal handelen’;
- Er is sprake van een patiëntveilige situatie; indien de ABCD(E)-check op instabiliteit wijst wordt er direct een U1 visite/ambu ingezet.
Afkeurcriteria (Score 1)
- De ABCD(E)-check isonterecht achterwege gelaten;
- De triagist stelt onjuiste vragen ter beoordeling van de ABCD(E)-criteria;
- De triagist trekt de verkeerde conclusiesuit de ABCD(E)-check;
- Ondanks dat de ABCD(E)-check op instabiliteit wijst is er niet direct een U1 visite ingezet;
- Er is sprake van een risicovolle en/of onveilige situatie voor de patiënt.
Score niet van toepassing Deze mogelijkheid is niet van toepassing Instructie auditor Gebruik bij het scoren ook de registratie van de ABCD(E)-bevindingen in het verslag (module 3).
—
punt 4
De triagist geeft voldoende ruimte aan de melder/patiënt om de situatie te beschrijven
Communicatie
Toelichting
Hoewel triage snelheid vraagt, zijn luisteren en ruimte geven aan de melder/patiënt om zijn verhaal te vertellen van cruciaal belang om in korte tijd de benodigde informatie te verzamelen. Ruimte geven betekent open vragen stellen, aanmoedigen en niet oordelen. Onderbreken kan als storend worden ervaren: de melder/patiënt kan dichtklappen of belangrijke informatie achterwege laten. In het ergste geval kan dit leiden tot een situatie waarbij de melder/patiënt niet meer bereid is de informatie te geven die van belang is om tot een goede vervolgactie en urgentie te komen. De triagist maakt tijdens het gesprek de afweging of de ruimte voor de melder/patiënt om zijn verhaal te vertellen (nog) bijdraagt aan het bepalen van de urgentie.
Beschrijving optimaal handelen
- De triagist geeft, als de patiënt ABCD(E)-stabiel is, de melder/patiënt tijd en ruimte om het verhaal te vertellen;
- Als de patiënt ABCD(E)-instabiel lijkt en elke seconde telt, beperkt de triagist de ruimte voor de melder/patiënt en begint zo snel mogelijk met de (semi) gesloten vragen over de ABCD(E)-stabiliteit en gaat zo nodig direct door met vragen gericht op hoge urgenties op basis van de ingangsklacht. In het geval van een ABCD(E) instabiele situatie is minimaal handelen de optimale uitvoering en van levensbelang;
- De triagist laat de melder/patiënt uitpraten en laat merken dat er aandacht is voor hetgeen wordt verteld. Dit is hoorbaar doordat de triagist reageert in de trend van “Vertelt u verder” of “Hm hm”.
Goedkeurcriteria (Score 4)
- Er is voor de situatie gehandeld zoals beschreven bij ‘optimaal handelen’;
- De triagist geeft de patiënt voor de situatie voldoende ruimte om zijn verhaal te vertellen;
- Er is sprake van een patiëntveilige situatie voor de patiënt.
Afkeurcriteria (Score 1)
- Er is door de triagist geen of onvoldoende beeld gevormd van de medische klacht en situatie van de patiënt en de verwachting van de patiënt van de huisartsenpost;
- Er is onvoldoende rekening gehouden met de ABCD(E)-stabiliteit van de patiënt;
- De triagist geeft de patiënt voor de situatie onvoldoende tot geen ruimte om zijn verhaal te vertellen;
- Er is sprake van een risicovolle en onveilige situatie voor de patiënt.
Score niet van toepassing Deze mogelijkheid is niet van toepassing. Instructie auditor Het betreft hier de open oriëntatie in de openingsfase. In een latere fase bij item 18 wordt een beoordeling gegeven van de balans tussen open en gesloten vragen gedurende het gehele gesprek.
—
Punt 5
De triagist achterhaalt en benoemt het (medische) probleem en de ontwikkeling daarvan
Medisch
Toelichting
Het is in het grootste belang van de patiënt om in korte tijd helder te krijgen wat het (medische) probleem, de ontwikkeling van het (medisch) probleem en de situatie van de patiënt is. De informatie is nodig voor het inzetten van de juiste vervolgactie.
Beschrijving optimaal handelen
- De triagist heeft het medische probleem , de ontwikkeling van het medische probleem en toestandsbeeld voldoende uitgevraagd en benoemd aan de patiënt;
- De triagist heeft hierbij aandacht voor hoofd- en bijkomende klachten, mate van acuut, beloop en een eventuele gebeurtenis;
- De triagist heeft de situatie van de patiënt voldoende nagevraagd en benoemd;
- In het geval van een ABCD(E) instabiele situatie is minimaal handelen de optimale uitvoering en van levensbelang.
Goedkeurcriteria (Score 4)
- Er is voor de situatie gehandeld zoals beschreven bij ‘optimaal handelen’;
- Er is sprake van een patiëntveilige situatie.
Afkeurcriteria (Score 1)
- De triagist houdt onvoldoende rekening met de ABCD(E)-stabiliteit van de patiënt en handelt daar niet naar;
- De triagist beschouwt de door melder/patiënt geuite klacht, zonder uit te vragen, als het (medisch) probleem;
- Het is onvoldoende duidelijk hoe de klachten zich de laatste uren hebben ontwikkeld;
- Er is sprake van een risicovolle en/of onveilige situatie voor de patiënt.
Score niet van toepassing Deze mogelijkheid is niet van toepassing.
—
Punt 18
De triagist maakt adequaat gebruik van open en gesloten vragen
Communicatie
Toelichting
De informatie die nodig is voor de urgentiebepaling wordt het best verkregen met een goede balans tussen open en gesloten vragen. Gesloten vragen zijn sturend en geven soms snel duidelijkheid, maar vergroten de kans op sociaal wenselijke of manipulatieve antwoorden. Open vragen leveren veel informatie, en doorgaans meer objectieve informatie op, maar vragen tegelijkertijd de vaardigheid om de melder/patiënt te begrenzen om de relevantie van de verstrekte informatie te waarborgen en de leiding van het gesprek te behouden.
Beschrijving optimaal handelen
- De triagist weet zich met een goede balans tussen het stellen van open en gesloten vragen een zo helder mogelijk beeld van de klacht van de patiënt te vormen;
- De triagist stelt in fase 1 open vragen ter ondersteuning van de open oriëntatie en beeldvorming (toestandsbeeld);
- In fase 2 kunnen soms (semi) gesloten vragen nuttig zijn om de triage te verbijzonderen;
- Is een hoge urgentie in het begin van het gesprek direct hoorbaar dan zijn open vragen niet aan de orde en zal juist op directieve en gesloten wijze de bedreiging van vitale functies worden gecontroleerd;
- Daarnaast moedigt de triagist de melder/patiënt aan door het stellen van open vragen. Er moet duidelijkheid verkregen worden over de aard van de klacht, hoe de klacht is ontstaan en wat het verdere beloop hiervan is. Wat is de reden dat de melder/patiënt contact zoekt met de huisartsenpost voor hulp? Vragen als “Wat kan ik voor u doen?” of “Wat is er aan de hand?” leveren onvoldoende informatie op. In de toon en de aard van de vragen klinkt geen oordeel over wat de triagist van het motief van de melder/patiënt vindt, de houding van de triagist blijft te allen tijde open en sensitief voor signalen van de melder/patiënt
Goedkeurcriteria (Score 4)
- Er is gehandeld zoals beschreven bij ‘optimaal handelen’;
- De triagist gebruikt – in aansluiting op de fase van het gesprek – die vraagstelling die maximaal de kans geeft op de voor de toestand en urgentie relevante informatie;
- Er is sprake van een patiëntveilige situatie.
Afkeurcriteria (Score 1)
- Er is sprake van een risicovolle en onveilige situatie voor de patiënt.
Score niet van toepassing Deze mogelijkheid is niet van toepassing
—
Punt 17
De triagist structureert het gesprek
Communicatie
Toelichting
Een vaste opbouw/structuur van het gesprek ondersteunt de interactie tussen patiënt en triagist. Beiden hebben houvast aan de opbouw die leidt tot een logische uitkomst.
Beschrijving optimaal handelen
De triagist vraagt naar:
- De optimale triageroute heeft als volgorde: 1. Globale vaststelling van het toestandsbeeld, inclusief het veilig stellen van de vitale functies; 2. Verheldering van de intensiteit van de symptomen/triagecriteria aan de hand van een ingangsklacht; 3. Vervolgbeleid of advies op basis van urgentie, contextuele factoren en hulpvraag.
- Indien nodig geeft de triagist expliciet de structuur aan door de stappen/fasen aan te kondigen en met een samenvatting of korte terugkoppeling, af te ronden;
- Als de melder/patiënt uitweidt over zaken die geen bijdrage leveren aan triageroute en –besluit, dan bewaakt de triagist de structuur door gesprekstechnisch op gepaste wijze in te grijpen: ”Ik vat nu eerst samen wat u tot nu toe hebt verteld en zal daarna met u het beleid afspreken”;
- Soms is het nodig dat de triagist teruggaat naar een eerdere gespreksfase. Dit gebeurt nadrukkelijk: “Ik merk dat ik u nog niets gevraagd heb over uw zwangerschap. Ik ga u nu nog enkele vragen daarover stellen”
Goedkeurcriteria (Score 4)
- Er is gehandeld zoals beschreven bij ‘optimaal handelen’;
- De triagist heeft hoorbaar de leiding in het gesprek;
- De triagist zorgt ervoor dat bovengenoemde stappen van de triageroute logisch op elkaar aansluiten;
- Er is sprake van een patiëntveilige situatie.
Afkeurcriteria (Score 1)
- De triagist volgt de optimale triageroute geheel niet;
- De triagist laat meerdere keren in het gesprek de logische volgorde van de fasen onnodig los en gaat onaangekondigd terug naar een eerdere fase;
- De melder/patiënt heeft hoorbaar de leiding in het gesprek;
- Er is sprake van een risicovolle en onveilige situatie voor de patiënt.
Score niet van toepassing Deze mogelijkheid is niet van toepassing
Ga naar het volgende hoofdstuk
