ABCD en het toestandsbeeld
Het uitvragen van de ABCD en het toestandsbeeld is een verplicht onderdeel tijdens de triage. Wanneer een patiënt klachten heeft, is het tijdstip van ontstaan of gebeuren heel belangrijk. Zorg ervoor dat je op basis van het verhaal vragen stelt en doorvraagt. Probeer ook na te denken of een vraag noodzakelijk is. Context denken is het aller moeilijkste tijdens triage.
- Wat zijn de klachten? / Wat is er gebeurd?
- Hoe laat zijn de klachten begonnen?
- Is de patiënt alert? Zelf aan de lijn?
- Hoe gaat het ademhalen? Kan de telefoon bij de patiënt gehouden worden als deze niet zelf aan de lijn kan komen?
- Is er sprake van bloedverlies?
- Is er iets veranderd aan de kleur op het gezicht?
- Is er iets veranderd aan de huid?
- Is er nog urine productie?
- Kan iemand vegetatief zijn (shockverschijnselen)? Misselijk – Duizeligheid – Zweten – Angst – Koude en bleke of gemarmerde huid
- Is iemand ziek? Hoe ziek is iemand? Koorts?
- Wat kan iemand nog zelfstandig?
- Zijn er nog andere klachten?
- Is deze klacht nieuw? Of al eerder gehad?
- Heeft de patiënt al iets gebruikt voor de klachten? Of iets zelf gedaan aan de klachten?
Welke vragen zijn noodzakelijk om te weten of de patiënt mogelijk bedreigd is? Context is belangrijk. Let bij elke triage op:
- Acuut / niet acuut
- Langzaam achteruitgang / snelle achteruitgang
Gesprek bij hoog urgente klachten/situaties
Wanneer je in de ABCD al een bedreiging hebt of uitval van de vitale organen is het gespreksmodel volgen tijdsverspilling. Hoe eerder je weet dat je te maken hebt met een U0 of U1 hoe sneller de ambulance of huisarts naar de betreffende patiënt kan. Ook komt het voor dat je in de eerste fase de ABCD alles op niet van toepassing kan zetten maar toch hoog eindigt qua urgentie.
Hier volgen een aantal voorbeelden:
- Trauma schedel, wel bij kennis maar niet alert → U1
- Hoog energetisch trauma (op extremiteit na) → U1
- Pijn thorax, korter dan 12 uur, beklemmend → U1
- BEFAST test positief <12 uur → U1
- Hypoglykemie → U1
Fase 1 Intake – ABCD en het toestandsbeeld
Op het moment dat de eerste seconden in het gesprek voorbij zijn is het van belang om zo een duidelijk mogelijk beeld van de situatie te krijgen. In de les over het toestandsbeeld is al veel uitleg gegeven hoe deze uit te vragen. De ABCD is in urgenties deels meegenomen. In de komende pagina’s wordt uitleg gegeven over de ABCD. Tijdens triage is de volgorde DABC (disability, airway, breathing en dan circulation). Op de volgende pagina start de uitleg dan ook met de D van Disability. ABCDE ”treat first what kills first”: Overweeg direct actie bij iedere letter.
Zie pagina 2
