Theoretische Achtergrondinformatie bij Duizeligheid:
Duizeligheid
Duizeligheid is een veelvoorkomende klacht die vaak als complex wordt ervaren. Patiënten vinden het beangstigend, terwijl huisartsen doorgaans weten dat de kans op een ernstige oorzaak klein is. Er zijn twee hoofdtypen: draaiduizeligheid en een licht gevoel in het hoofd of flauwvallen. Draaiduizeligheid wordt gekenmerkt door een bewegingssensatie; patiënten beschrijven dit vaak als of de wereld om hen heen draait of dat zij zelf bewegen. De meeste patiënten met duizeligheid worden door de huisarts behandeld, maar verwijzing kan nodig zijn bij aanwijzingen voor ernstige aandoeningen, zoals neurologische of cardiale problemen, of voor aanvullende diagnostiek. Bij ouderen en patiënten met hart- of vaatziekten moet eerder rekening worden gehouden met ernstige pathologie. Bij sommige patiënten, vooral ouderen, is het soms moeilijk om een duidelijke verklaring voor de duizeligheid te vinden. Ze kunnen naast een licht gevoel in het hoofd ook een onvast gevoel in de benen ervaren.
Draaiduizeligheid
BPPD – benigne paroxismale positieduizeligheid
Bij BPPD treden aanvallen van draaiduizeligheid op bij plotselinge hoofdbewegingen, zoals draaien in bed, vooroverbuigen of omhoogkijken. Deze aanvallen duren van enkele seconden tot enkele minuten en verminderen vaak in frequentie over een periode van ongeveer een maand. Gewoon blijven bewegen kan helpen.
CVA, TIA
Cerebrovasculaire aandoeningen, zoals een CVA of TIA, kunnen ook draaiduizeligheid veroorzaken. Hierbij zijn er vaak neurologische symptomen die wijzen op een aandoening van de hersenstam of het cerebellum, zoals neurologische uitval, dubbelzien of spraakstoornissen.
Neuritis vestibularis
Neuritis vestibularis wordt gekenmerkt door een aanhoudende, heftige draaiduizeligheid gedurende enkele dagen, vaak vergezeld van misselijkheid en braken. De duizeligheid kan zo intens zijn dat de patiënt met gesloten ogen in bed ligt. De symptomen nemen meestal af na enkele dagen, maar er kunnen langer aanhoudende lichte klachten zijn. Er is geen specifieke behandeling om het herstel te versnellen; medicatie tegen misselijkheid en braken kan eventueel worden voorgeschreven.
Ziekte van Ménière
De ziekte van Ménière uit zich in spontane aanvallen van draaiduizeligheid, vaak gepaard met eenzijdige gehoorstoornis en oorsuizen (tinnitus). De aanvallen kunnen variëren in frequentie; sommige patiënten ervaren sporadische aanvallen, terwijl anderen wekelijks tot maandelijks last hebben. Na verloop van jaren neemt de frequentie van de aanvallen vaak af, maar er kan blijvend gehoorverlies ontstaan. Medicatie kan helpen bij misselijkheid en braken, maar vermindert de frequentie van de aanvallen of het gehoorverlies niet.
Duizeligheid als een licht gevoel in het hoofd of het gevoel bijna flauw te vallen
Cardiovasculaire aandoeningen
Hartritmestoornissen en klepafwijkingen, zoals aortaklepstenose, kunnen duizeligheid veroorzaken.
Flauwvallen – syncope, vasovagale collaps
Flauwvallen is een plotseling en kortstondig verlies van bewustzijn, vaak door tijdelijke onvoldoende doorbloeding van de hersenen. Bij een vasovagale collaps voelt de patiënt het flauwvallen vaak aankomen, met symptomen zoals een misselijk gevoel, lichtheid in het hoofd, transpireren en wazig zien. Dit wordt vaak uitgelokt door emoties, langdurig staan of slecht eten. Het hoofd tussen de benen houden of gaan liggen kan soms helpen om flauwvallen te voorkomen. Ernstigere oorzaken van flauwvallen zijn hartproblemen, epilepsie en longembolieën. Bij hartklachten gebeurt flauwvallen doorgaans plotseling of na een periode van afwijkende hartslag. Bij epilepsie zijn er vaak trekkingen en blijft de patiënt na het voorval nog een tijd suf. Als het gevoel van (bijna) flauwvallen niet binnen enkele minuten verdwijnt, kan dit wijzen op een ernstige onderliggende oorzaak.
Orthostatische klachten
Deze klachten ontstaan na het opstaan vanuit een liggende of zittende houding. Vijf tot tien seconden na het opstaan kan er een licht gevoel in het hoofd optreden, maar deze klachten trekken meestal snel weg. Bepaalde medicijnen, vooral voor hoge bloeddruk, kunnen ook deze klachten verergeren. Rustig overeind komen en zich vasthouden kan helpen om vallen te voorkomen.
Psychische oorzaak
Psychische oorzaken van duizeligheid komen vaak voor bij angststoornissen, met name bij paniekstoornissen. Hyperventilatie kan ook leiden tot diverse klachten, waaronder duizeligheid.
